С. Мұқановтың үй-музейі
Сәбит Мұқановтың мемориалдық музей-үйі - көрнекті жазушы, қоғам қайраткері, Қазақ КСР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты Сәбит Мұқановтың өмірі мен шығармашылық мұрасына арналған мәдени-ағартушылық мекеме. Бұл музей қазіргі Солтүстік Қазақстан облысы, Благовещенка ауылында орналасқан және аймақтың әдеби-тарихи жадысын сақтауда маңызды орын алады. Музей-үйдің жалпы аумағы 180 шаршы метрді құрайтын бір қабатты ағаш үй болып табылады. Ғимарат XX ғасырдың ортасында, 1959 жылы жазушы Сәбит Мұқанов пен оның немере ағасы Шаймерден Мұстафиннің бастамасымен ауыл көпесінің бұрынғы ағаш үйінен қайта құрастырыла отырып салынған. Айналасындағы музей алаңы 2473 шаршы метр жерді қамтиды. Бұл ғимарат өзінің қарапайым, ауылдық құрылыс үлгісін сақтай отырып, бірегей тарихи және архитектуралық нысанға айналған.
Сәбит Мұқановтың мемориалдық музейі 1990 жылы ресми түрде ашылды. Экспозиция құрылымы жазушының өмірбаянын кезең-кезеңімен қамтып, оның шығармашылық жолын, қоғамдық қызметін, замандастары мен әдеби ортасын кеңінен таныстырады. Сонымен қатар, музейде қазақ халқының тұрмыс-тіршілігін бейнелейтін этнографиялық материалдар мен көрнекі құралдар да орын алған.
Музейдің әр бөлмесі нақты тақырыптық бағытқа сәйкес безендірілген. Мұнда жазушының жеке заттары, күнделіктері, қолжазбалары, хаттары, баспа өнімдері және кітаптары сақталған. Қор бөлімінде Сәбит Мұқановтың әдеби мұрасына қатысты сирек кездесетін түпнұсқа құжаттар мен фотоматериалдар жинақталған. Бұл материалдар XX ғасырдағы қазақ әдебиетінің даму кезеңдерін зерттеу үшін баға жетпес дереккөз болып табылады.
Ғимараттың алдында жазушының бейнесі сомдалған ескерткіш-мүсін орнатылған. Бұл мүсіндік композиция оның шығармашылық болмысы мен тарихи бейнесін көркемдік тұрғыдан ұсынуға бағытталған. Музей-үй тек тарихи-мәдени ескерткіш қана емес, сонымен қатар облыстағы маңызды туристік нысандардың бірі болып табылады. Жыл сайын еліміздің әр түкпірінен мектеп оқушылары, студенттер мен әдебиет сүйер қауым келіп, музей қызметкерлері өткізетін шолу және тақырыптық экскурсиялар арқылы жазушының өмірімен терең танысады. Жазушының көрнекті туындыларының қатарына: «Жарық махаббат», «Өмір мектебі» (автобиографиялық трилогия), «Балуан Шолақ», «Сырдария», «Дала толқындары», «Ботагөз» атты романдары жатады. Сонымен қатар, ол драматург ретінде де танымал болды. Оның «Жеңіс күндері», «Ариана оюы», «Сәкен Сейфуллин» секілді опералары мен либреттолары Қазақстанның театр сахналарында қойылып, кең аудиторияға ұсынылды.
Сәбит Мұқановтың музей-үйі - қазақ әдебиетінің алтын қорына енген тұлғаның рухани мұрасын сақтау мен насихаттауға арналған ғылыми-мәдени орталық. Бұл музей тек танымдық нысан ғана емес, сонымен қатар жас ұрпақты отансүйгіштікке, ұлттық әдебиетке және мәдениетке құрметпен қарауға тәрбиелеуде маңызды қызмет атқарып келеді.