Зайсан тарихи-өлкетану музейі
Зайсан тарихи-өлкетану музейі - Шығыс Қазақстан облысы, Зайсан қаласында орналасқан мәдени-ағартушылық мекеме. Музейдің негізгі мақсаты - өңірдің табиғи ерекшеліктері мен тарихи-мәдени мұрасын кешенді түрде зерттеу, сақтау және көпшілікке таныстыру. Мекеме 1971 жылы құрылып, қазіргі уақытта Зайсан өңірінің көпқырлы тарихын көрсететін маңызды ғылыми-мәдени орталықтардың біріне айналған.
Музей ғимараты - сәулет ескерткіші болып табылады. Ол 1894 жылы әйгілі шебер Баязит Сәбитұлының жобасымен салынған. Ғимараттың жалпы пайдалы ауданы 198,8 шаршы метрді құрайды. Ғимарат XIX ғасырдың аяғындағы азаматтық сәулет үлгісін сақтап қалған, тарихи құндылығы жоғары нысан ретінде есептеледі.
Музей құрылымында алты көрме залы бар:
1. Табиғат залы - Зайсан өңірінің флорасы мен фаунасына, географиялық ерекшеліктері мен экожүйесіне арналған. Бұл залда аймаққа тән жануарлар мен өсімдіктердің муляждары, геологиялық және палеонтологиялық үлгілер ұсынылған.
2. Қазақ этнографиясы залы - қазақ халқының дәстүрлі мәдениеті мен тұрмыс-салтын көрсетеді. Мұнда ұлттық киімдер, тұрмыстық заттар, музыкалық аспаптар, ер-тұрман, зергерлік бұйымдар мен ұлттық қолөнер үлгілері қойылған.
3. Орыс этнографиясы залы - Зайсан өңірінде өмір сүрген орыс қоныстанушыларының тұрмыс-тіршілігіне арналған. Залда орыс халқының дәстүрлі киімдері, ыдыс-аяқтары, жиһаздары мен шаруашылық құрал-жабдықтары ұсынылған.
4. Қолөнер залы - аймақ шеберлерінің туындыларын, соның ішінде ағаш, металл, тері мен киіз бұйымдарын қамтиды. Бұл залда сондай-ақ ұлттық шеберлік дәстүрлерінің сабақтастығы мен эволюциясы көрсетіледі.
5. Әскери зал - Ұлы Отан соғысы, Ауған соғысы және Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің тарихына арналған. Мұнда жергілікті ардагерлердің өмірбаяндары, құжаттары, әскери киімдер мен қару-жарақ үлгілері қойылған.
6. Заманауи зал - Тәуелсіз Қазақстан кезеңіндегі Зайсан ауданының әлеуметтік-экономикалық дамуын көрсетеді. Бұл залда қазіргі заманғы фотосуреттер, карталар, деректі материалдар мен аудан тұрғындарының жетістіктері ұсынылған.
Музей қызметкерлері ғылыми-зерттеу, экспозициялық, экскурсиялық және ағартушылық жұмыстармен жүйелі түрде айналысады. Олар өлкенің археологиялық, этнографиялық және тарихи материалдарын жинақтап, жергілікті тарихты насихаттауға бағытталған конференциялар, көрмелер мен басқа да мәдени іс-шараларды ұйымдастырады. Сонымен қатар, музей жастарға патриоттық тәрбие беру ісінде маңызды рөл атқарып отыр.