Шығыс Қазақстан облыстық сәулет-этнографиялық және табиғи ландшафттық музей-қорығы

Шығыс Қазақстан облыстық сәулет-этнографиялық табиғи-ландшафтық музей-қорығы - Қазақстандағы ғана емес, тұтас посткеңестік кеңістіктегі теңдесі жоқ бірегей мәдени-ғылыми мекеме болып табылады. Бұл музей-қорық Шығыс Қазақстан халқының дәстүрлі мәдениетін кешенді және пәнаралық негізде зерттеуді, сақтау мен насихаттауды өзінің басты миссиясы ретінде айқындаған. Оның құрылымы әртүрлі тарихи-мәдени нысандар мен табиғи ландшафтарды қамтитын ірі музейлік желіні біріктіреді.

Музей-қорық 1990 жылы құрылып, Шығыс Қазақстан облысындағы әртүрлі халықтардың тарихи-мәдени мұрасын жүйелі түрде зерттеу мен сақтау мақсатында жұмысын бастады. Бұл еліміздегі алғашқы және әзірге жалғыз көпсалалы музей-қорық болып табылады. Оның құрамына дәстүрлі музейлік экспозициялармен қатар, табиғи және архитектуралық-этнографиялық нысандарды қамтитын бірнеше кешендер енеді.

Музей құрылымына кіретін негізгі объектілер:

Тарихи ғимараттарда орналасқан үш музей залы - бұл XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басындағы сәулет ескерткіштері болып саналатын ғимараттарда орналасқан.

Ашық аспан астындағы этнографиялық кешен - «Жастар» этносаябағында орналасқан, мұнда халық сәулет өнерінің 14 үлгісі қойылған.

Сол жағалау этнографиялық кешені - Шығыс Қазақстан облысында тұратын 16 этностың дәстүрлі тұрмысын бейнелейтін кең ауқымды кешен, жалпы ауданы 100 гектардан асады.

Жамбыл атындағы мәдени-демалыс саябағы, балаларға арналған Стрелка саябағы, «Көгілдір көлдер» отбасылық демалыс аймағы, «Жібек жолы» тарихи-мәдени саябағы, «Шеберлер қаласы» қолөнер орталығы, зообақ және ботаникалық бақ - музей-қорықтың мәдени-ағартушылық және рекреациялық бағыттағы құрамдас бөліктері.

Музей-қорықтың қорында қазіргі таңда 60 000-нан астам бірегей экспонат жинақталған. Олар Шығыс Қазақстан аумағында тұратын 40-тан астам этностың тұрмыс-тіршілігі мен мәдениетінің алуан қырларын көрсетеді. Коллекциялар құрамына киіз үйлер, ұлттық киімдер, қолданбалы өнер бұйымдары, ағаш және металл өңдеу үлгілері, тұрмыстық заттар, сондай-ақ құжаттық және фотоматериалдар кіреді. Сонымен қатар, музей-қорық халықаралық ғылыми және мәдени байланыстарды кеңейту бағытында да белсенді жұмыс жүргізуде. Мекеме ұйымдастырған жылжымалы көрмелер Корея, Қытай, Ресей, Оңтүстік Африка Республикасы, Швейцария, Польша, Үндістан, Иран, Израиль, Өзбекстан және Әзірбайжан сияқты елдерде табысты өткізілді.

Музей-қорық заманауи музейлік технологияларды белсенді енгізіп, сандық жүйелеу, QR-код жүйесі, онлайн-экскурсиялар мен интерактивті көрмелер арқылы келушілерге ақпарат берудің жаңа формаларын ұсынып келеді. Сонымен қатар, мектеп оқушылары мен студенттерге арналған арнайы білім беру бағдарламалары, экскурсиялар, ғылыми конференциялар, шеберлік сыныптары мен ұлттық мерекелерге арналған іс-шаралар жүйелі түрде өткізіледі.