Балқаш қалалық тарихи-өлкетану музейі
Балқаш тарихи-өлкетану музейі - Қарағанды облысының Балқаш қаласында орналасқан мәдени-ағартушылық және ғылыми-зерттеу мекемесі. Музей Балқаш өңірінің тарихи, табиғи және мәдени мұрасын жинақтау, сақтау, зерттеу және кеңінен насихаттау мақсатында қызмет атқарады. Бұл мекеме қала мен өңірдің қоғамдық санасын қалыптастыруда, отансүйгіштікке тәрбиелеуде, сондай-ақ тарихты зерделеуде маңызды рөл атқарады. Музейдің негізі 1970 жылдың 1 қаңтарында қаланып, ресми ашылуы 1973 жылдың 25 қыркүйегінде өтті. Ашылуынан бері музей Балқаш өңірінің бай тарихын зерттеуге және танытуға арналған басты мәдени орталықтардың біріне айналды. Қазіргі таңда музейдің жалпы ауданы 1443,3 шаршы метрді құрайды, бұл оның ғылыми, экспозициялық және қор сақтау қызметтерін толыққанды жүзеге асыруына мүмкіндік береді. Музей құрылымы бірнеше тақырыптық экспозициялық залдардан тұрады:
1. «Қазақтың халық аспаптары» экспозициясы - Бұл бөлімде қазақ халқының дәстүрлі музыкалық мұрасы, соның ішінде әртүрлі саз аспаптарының макеттері мен нақты үлгілері ұсынылған. Экспозиция ұлттық музыка өнерінің дамуына шолу жасап, жастар арасында этномузыкалық таным қалыптастыруға бағытталған.
2. «Өлкенің жануарлар дүниесі мен өсімдіктер әлемі» залы - Бұл залда Балқаш өңірінің флорасы мен фаунасы кең көлемде сипатталған. Аймақтың экожүйесі, табиғи байлығы мен биологиялық әртүрлілігі ғылыми тұрғыдан топтастырылған экспонаттар арқылы көрсетіледі. Бұл зал табиғатпен үндестікте өмір сүрудің маңыздылығын ұғындыруға бағытталған.
3. Археология залы - Музейдің ең тартымды бөлімдерінің бірі - археология залы. Мұнда Балқаш өңірінде жүргізілген археологиялық зерттеулер нәтижесінде табылған тарихи жәдігерлер қойылған. Экспозицияда көне пеш макеті, тасмүсіндер, петроглифтердің көшірмелері, еңбек құралдары және тұрмыстық заттар бар. Бұл зал өлкенің көне дәуірлердегі тарихын бейнелейді.
4. Қырым Алтынбековтың авторлық көрмесі - Атақты жерлесіміз, суретші-реставратор, «Құрмет» орденінің иегері Қырым Алтынбековтің шығармашылығына арналған арнайы тақырыптық жиын ұйымдастырылған. Онда тарихи артефактілерді жаңғырту мен қалпына келтіру жұмыстары көрсетіледі, сондай-ақ оның ұлттық мұраны сақтау ісіндегі еңбегі айқындалады. Балқаш тарихи-өлкетану музейі - бұл тек өткенді көрсететін орын емес, сонымен қатар ұрпаққа рухани-тарихи тәрбие беретін білім орталығы. Оның қызметі тарихи деректерді жинақтап, оларды ғылыми тұрғыдан жүйелеу арқылы болашақ ұрпаққа жеткізуді, сондай-ақ өлке тарихын заманауи форматта таныстыруды мақсат етеді. Алдағы уақытта музейдің цифрлық архивін жасау, жаңа экспозициялық жобаларды енгізу және мектеп оқушылары мен студенттерге арналған интерактивті экскурсияларды дамыту жоспарлануда.