Шемонаиха тарихи-өлкетану музейі
Шемонаиха тарихи-өлкетану музейі - Шығыс Қазақстан облысының тарихи-мәдени мұрасын сақтау, зерттеу және жұртшылыққа таныстыру мақсатында жұмыс істейтін маңызды мәдени-ағартушылық мекеме. Бұл музей Шемонаиха қаласында орналасқан және аймақтың табиғи, археологиялық, этнографиялық, әлеуметтік-саяси, мәдени және экономикалық тарихын кешенді түрде қамтитын ғылыми-зерттеу және экспозициялық қызметті жүзеге асырады.
Шемонаиха тарихи-өлкетану музейі ХХ ғасырдың екінші жартысында, дәлірек айтқанда, 1978 жылы жергілікті бастамашылар мен өлкетанушылардың қолдауымен құрылған. Музейдің басты мақсаты - Шемонаиха ауданының тарихын, табиғатын, халықтың тұрмыс-салтын, мәдениеті мен шаруашылық қызметін жүйелі түрде жинақтап, болашақ ұрпаққа жеткізу. Музей алғашқыда шағын ғимаратта орналасқанымен, уақыт өте келе жәдігерлер қоры мен ғылыми қызметінің кеңеюіне байланысты тұрақты экспозициялық алаңға ие болды. Қазіргі уақытта музей заманауи талаптарға сай жабдықталған және аудан тұрғындары мен қонақтары үшін қолжетімді мәдени орталыққа айналды.
Музейдің құрылымы бірнеше экспозициялық бөлімдер мен уақытша көрме залдарынан тұрады. Әр зал аймақтың белгілі бір тарихи кезеңі мен мәдени аспектісіне арналған:
1. Табиғат залы - Шемонаиха өңірінің флорасы мен фаунасы, геологиялық құрылымы мен табиғи ресурстары көрсетіледі. Бұл залда аймақтың экожүйесі мен биологиялық әртүрлілігі туралы ғылыми мәліметтер ұсынылған.
2. Ежелгі және ортағасырлық тарих залы - Археологиялық қазбалар нәтижесінде табылған жәдігерлер арқылы ежелгі тайпалардың (сақтар, үйсіндер, түркілер) өмірі мен мәдениеті таныстырылады.
3. Қазақ халқының этнографиясы залы - Қазақ халқының дәстүрлі тұрмысы, киіз үй, ұлттық киімдер, қолөнер бұйымдары, шаруашылық құрал-жабдықтар және салт-дәстүрлерін сипаттайтын экспонаттар қойылған.
4. Патшалық Ресей және Кеңес дәуірі залдары - Шемонаиха өңірінің Ресей империясының құрамына қосылуы, ұжымдастыру, индустрияландыру, Ұлы Отан соғысы және тың игеру жылдарындағы әлеуметтік өзгерістер көрініс табады.
5. Тәуелсіздік кезеңі залы - Қазақстан Республикасының тәуелсіздік алғаннан кейінгі әлеуметтік, саяси және экономикалық жетістіктері мен ауданның дамуы көрсетіледі.
Музей қорында 5000-нан астам жәдігер сақтаулы, олардың қатарына: археологиялық артефактілер, тарихи құжаттар мен фотосуреттер, этнографиялық бұйымдар, мәдени мұра объектілері кіреді.
Шемонаиха тарихи-өлкетану музейі - тек экспонаттарды жинақтаушы орын ғана емес, сонымен қатар, қоғамның тарихи жадын жаңғыртып, аймақтың мәдени кодын сақтаушы іргелі мекеме. Ол ұрпақтар сабақтастығын қамтамасыз етіп, ұлттық бірегейлікті нығайтуға үлес қосып келеді.