Шаймардан Сариев атындағы көркемсурет және қолданбалы-сәндік өнер музей

Атырау облысы Шаймерден Сариев атындағы көркемсурет және қолданбалы-сәндік өнер музейі - өңірдегі бейнелеу өнері мен ұлттық қолданбалы өнер саласындағы ең ірі мәдени орталықтардың бірі. Музей 1992 жылы Атырау қаласында ашылып, 2005 жылы қазақтың көрнекті суретшісі, КСРО Суретшілер Одағының мүшесі Шәймардан Сариевтің есімі берілді. Бұл шешім қазақ кескіндеме өнерінің өркендеуіне сүбелі үлес қосқан суретшінің шығармашылық мұрасын құрметтеу мақсатында қабылданған.

Музейдің басты мақсаты - көркем және сәндік-қолданбалы өнердің үздік туындыларын жинау, сақтау, зерттеу және насихаттау арқылы көрерменге рухани және эстетикалық тәрбие беру. Сонымен қатар музейдің ғылыми-зерттеу қызметі, уақытша және жылжымалы көрмелер ұйымдастыру, жастар мен балаларға арналған шығармашылық шеберханалар өткізу жұмыстары жолға қойылған.

Қазіргі уақытта музей қорында 2 304 өнер туындысы сақтаулы. Бұл жинаққа кескіндеме (живопись), графика, мүсін және ұлттық қолданбалы-сәндік өнердің әртүрлі үлгілері кіреді. Қордағы туындылардың ішінде Ш. Сариевтің картиналары, белгілі қазақ суретшілерінің (М. Кенбаев, Қ. Телжанов, С. Мәмбеев, А. Ғалымбаева, Н. Нұрмұхаммедов, т.б.) еңбектері, сонымен қатар жергілікті суретшілердің шығармалары да бар. Мекеменің жалпы ауданы 1010 шаршы метрді құрайды. Мұнда әртүрлі бағыттағы экспозициялық залдар, қор сақтау қоймалары, көрме ұйымдастыру залы, сондай-ақ келушілерге арналған ақпараттық бөлімдер орналасқан.

Музей ішіндегі туындылар келесі тақырыптық залдар бойынша топтастырылған:

1. «Шәймардан Сариев» залы - бұл залда суретшінің өмір жолы мен шығармашылығы кеңінен таныстырылады. Көрмеге оның атақты «Қызыл қайың», «Дала әуені», «Балықшылар», «Туған өлке» секілді туындылары, сонымен қатар жеке заттары, фотосуреттері және жазбалары қойылған. Ш. Сариев қазақ кескіндемесінің ұлттық стилін қалыптастыруда ерекше із қалдырған тұлға ретінде таныстырылады.

2. «Орталық зал» - музейдің негізгі және ең үлкен залдарының бірі. Бұл жерде Қазақстан бейнелеу өнері классиктерінің және қазіргі заманғы суретшілердің кескіндеме мен мүсін туындылары орналастырылған. Экспозицияда түрлі тақырыптар мен стильдер ұсынылып, өнердің даму кезеңдері көрнекі түрде көрсетіледі.

3. «Асыл мұра» залы - Ұлттық қолданбалы-сәндік өнерге арналған зал. Мұнда қазақ халқының дәстүрлі ою-өрнек өнері, зергерлік бұйымдар, тұрмыстық қолданбалы заттар (текемет, алаша, сырмақ, кебеже, т.б.) мен шеберлердің қолөнер туындылары ұсынылған. Бұл бөлім ұлттық мәдениеттің терең тамырларын насихаттауға бағытталған.

4. «Қолданбалы-сәндік өнер» залдары (екі зал) - бұл екі залда қазіргі заманғы қолөнершілер мен суретшілердің сәндік-қолданбалы өнерге арналған туындылары қойылған. Ағаш, металл, тері, мата, керамика сынды материалдармен жұмыс істейтін шеберлердің шығармалары көрмеге ұсынылады.

5. «Графика» залы - Қазақ және шетелдік суретшілердің графикалық туындыларына арналған арнайы зал. Мұнда тушпен, қаламмен, көмірмен, акварельмен жасалған шығармалар сақталған. Туындылардың ішінде портреттер, пейзаждар, композициялық көріністер бар.

6. «Махамбет» залы - Аты аңызға айналған батыр-ақын Махамбет Өтемісұлына арналған зал. Онда ақынның бейнесі мен ерлігін бейнелейтін мүсіндік және көркемсурет туындылары, сонымен қатар тарихи құжаттар мен деректер топтастырылған.

7. «Сарайшық» залы - бұл зал көне Сарайшық қаласына арналған. Экспозицияда қаланың тарихи карталары, археологиялық артефактілер, ежелгі архитектуралық элементтер мен қалпына келтірілген көркем композициялар қойылған. Бұл зал көрерменді Алтын Орда дәуіріндегі Атырау өңірінің мәдениетімен таныстырады.

8. «Көрме» залы - бұл зал уақытша көрмелер мен әртүрлі мәдени іс-шараларға арналған. Мұнда жыл бойына жергілікті және шетелдік суретшілердің жеке және топтық көрмелері, жастар шығармашылығы фестивальдері, тақырыптық экспозициялар ұйымдастырылады.