Кимешек

Сипаттама

Қазақтың тұрмысқа шыққан әйелдеріне арналған дәстүрлі бас киімі.
Бұл кимешек ақ түсті матадан тігілген. Оның орталық бөлігінде төмен қарай созылып, U-тәрізді пішін жасайтын тік төртбұрышты ойық бар. Ойықтың жиегі сәндік кестемен көмкерілген: өрнек қоңыр және жасыл жіптермен орындалып, жапырақ пен гүлге ұқсас өсімдік тектес нақыштарды бейнелейді. Оюлардың арасын қызыл жіппен жүргізілген өрнек толықтырып тұр.
Ойық жиегінің қарсы шетінде қара және көк түсті ұсақ моншақ тәрізді кестелер тігілген. Олар өрнекке айқындық пен сәндік мән беріп тұр. Бұл кимешектегі моншақтар сәндік әрі символдық қызмет атқарады.
Олар ойық жиегінің қарсы бөлігіне, орталық бөліктің маңына ұсақ қатарлар немесе нүктелік өрнек түрінде тігілген. Моншақтар ұсақ кесте тігісі арқылы беріліп, тігіліп қойған түйіршікті элемент әсерін тудырады. Фактуралық тұрғыдан олар ұсақ шыны моншақтарға (ұсақ моншақ) ұқсайды.
Әшекейде қара және көк түсті моншақтар басым. Қара түс ақ матамен айқын контраст жасап, өрнектің жинақылығын арттырса, көк түс композицияға сергектік беріп, аспан мен судың символикасымен байланыстырылған.
Моншақтардың орнаменттегі қызметі - ырғақты қатар түзіп, өрнекті толықтырып, жалпы композицияның шекарасын айқындау.
Қазақ дәстүрінде моншақтың оберегілік мәні болған. Сенім бойынша, моншақтың жылтырлығы мен ырғақты орналасуы әйелді «көз тиюден» және жаман күштерден қорғауға қабілетті деп есептелген. Сыртқы жағынан қызыл жіппен жүргізілген қос сызықты өрнек кимешектің пішінін айқындайды.
Мұндай кимешек тек бас киім ғана емес, сонымен қатар тұрмысқа шыққан әйелдің әлеуметтік мәртебесін және жас ерекшелігін білдіретін этнографиялық маңызы зор бұйым болып табылады.
Мерзімделуі: 1950-ші жж.
Техникасы: пішу, тігу, бізкесте.
Өлшемі: артқы жағы мен өңірі-68 см, өңірі -94 см