Шәкір Әбенұлы музей-үйі
Шәкір Әбеновтың музей-үйі - қазақ әдебиеті мен мәдениетінің көрнекті өкілі, суырыпсалма ақын, жыршы, әрі абыз қария Шәкір Әбеновтің өмірі мен шығармашылығына арналған әдеби-мемориалдық мекеме. Музей Шығыс Қазақстан облысы Абай ауданы Құндызды ауылында орналасқан. Ол 2003 жылы ақынның 100 жылдығына орай ашылды және ақынның 1962 жылы өзі салдырған жеке үйінде орналасқан. Бұл үйде Шәкір Әбенов 1960 жылдардың басынан бастап өмірінің соңына дейін, яғни 1994 жылға дейін тұрып, шығармашылықпен айналысқан.
Музей-үйдің ашылуы - ақын мұрасын сақтау мен насихаттау мақсатында жүзеге асқан маңызды мәдени оқиға болды. Ол тек бір тұлғаның ғана емес, сонымен қатар XX ғасырдағы қазақ әдебиетінің тұтас бір кезеңін, халық поэзиясы мен эпикалық дәстүрін бейнелейтін рухани орталыққа айналды. Шәкір Әбенов - қазақтың эпикалық поэзиясын жеткізуші, Қыз Жібек, Алпамыс, Көрұғлы сияқты жырларды жатқа айтқан, сондай-ақ өзі де көптеген тарихи және философиялық дастандар мен өлеңдер жазған. Ол Абайдың шәкірттерімен, сондай-ақ басқа да дала ақын-жырауларымен рухани сабақтастық орнатқан тұлға.
Музей-үйдің ішкі құрылымы сақталып, ақынның өмір сүрген кезеңін шынайы көрсететін тарихи-мемориалдық кеңістік ретінде жасақталған. Мұнда ақынның жеке пайдаланған тұрмыстық заттары, қолжазбалары, фотосуреттері, әдеби еңбектері, сондай-ақ халық ақындарына тән домбыра мен шапан, жазу үстелі мен кітаптары экспозицияға қойылған. Сонымен қатар, экспозицияда ақынның замандастары мен шәкірттеріне қатысты материалдар да көрініс тапқан. Кейінгі жылдары музей-үйге күрделі жөндеу жұмыстары жүргізіліп, ол заман талабына сай жаңартылып, толыққанды әдеби және мемориалдық экспозицияға ие болды. Қалпына келтіру жұмыстары барысында ақын өмірінің маңызды кезеңдерін, оның шығармашылық эволюциясын кеңірек қамтитын мазмұнды көрме залы жасақталды. Жаңартылған музей экспозициясы келушілерге Шәкір Әбеновтің әдеби мұрасын, рухани-мәдени қызметін тереңінен таныстырады.
Бүгінде Шәкір Әбеновтің музей-үйі - Абай елінің тарихи-мәдени кеңістігіндегі маңызды рухани орталықтардың бірі. Ол жастарға ұлттық мұраны, жыршылық өнерді, ауыз әдебиетінің үздік үлгілерін насихаттайтын, сонымен қатар далалық поэзияның көркемдік-эстетикалық әлемін таныстыратын танымдық орын ретінде жұмыс істейді. Мекеме жергілікті мектеп оқушылары мен студенттер, зерттеушілер мен әдебиет сүйер қауым үшін ғылыми-мәдени іс-шаралар, әдеби оқулар мен поэзия кештерін ұйымдастырады.