«М. Әуезов-Алаш арыстары» музейі

М. Әуезов-Алаш арыстары музей-үйі - қазақ әдебиеті классигі, ғұлама жазушы, драматург және ғалым Мұхтар Омарханұлы Әуезовтің өмірі мен шығармашылығына, сондай-ақ Алаш қозғалысының жетекші қайраткерлерінің рухани мұрасына арналған ғылыми-ағартушылық бағыттағы мәдени мекеме. Бұл музей қазақ ұлт-азаттық қозғалысының тарихи-мәдени негіздерін, Алаш идеясының қалыптасуы мен таралуын, сондай-ақ Әуезовтің осы үдерістегі рөлін жан-жақты таныстырады.

Музей-үй Алматы қаласында, бұрын Мұхтар Әуезов тұрған тарихи мекен жайда орналасқан. Бұл ғимарат жазушының өмірінің соңғы он жылында (1951-1961 ж.ж.) тұрақты тұрып, шығармашылықпен айналысқан орны болғандықтан, ерекше мәдени және тарихи құндылыққа ие. 1963 жылы музей ретінде ресми түрде ашылып, кейіннен өзінің экспозициялық шеңберін кеңейтіп, Алаш қозғалысы қайраткерлерінің өмірі мен қызметін де қамти бастады.

Музей бірнеше экспозициялық залдан тұрады. Әр бір зал жазушының өмірі мен шығармашылығының нақты кезеңдерін, сондай-ақ Алаш идеясының тарихи-мәдени контексін бейнелейді.

1. Мұхтар Әуезовтің өмірбаяны мен шығармашылығы залы-жазушының балалық шағы, білім алған ортасы, шығармашылық жолы, әдеби мұрасы, драматургиялық және ғылыми еңбектері туралы деректер мен жәдігерлер жинақталған. Бұл бөлімде «Абай жолы» эпопеясына қатысты қолжазбалар мен басылымдар ерекше орын алады.

2. Алаш арыстары залы-ХХ ғасырдың басындағы Алаш қозғалысы лидерлерінің (Ә. Бөкейхан, А. Байтұрсынұлы, М. Дулатов, Ж. Аймауытов және т.б.) өмірі мен қызметіне арналған. Мұнда олардың фотосуреттері, баспасөздегі жарияланымдары, жеке заттары мен хаттары ұсынылған. Сонымен қатар, олардың Әуезовпен идеялық байланыстары мен рухани сабақтастығы көрсетіледі.

3. Әуезов және Алаш идеясы залы-Мұхтар Әуезовтің Алаш қозғалысына қатынасы, 1917-1920 жылдардағы қоғамдық-саяси қызметі, «Алаш ұраны» атты мақалалары, алашордашылармен арақатынасы мен шығармашылық үндестігі туралы материалдар қамтылған.

4. Жазушының жұмыс бөлмесі мен тұрмыстық кеңістігі-Музейде жазушының жұмыс үстелі, кітапхана сөрелері, күнделікті қолданған бұйымдары мен қолжазбалары сақталған. Бұл экспозиция жазушының жеке әлеміне енуге, оның шығармашылық лабораториясымен танысуға мүмкіндік береді.

М. Әуезов-Алаш арыстары музей-үйі-қазақ ұлт-азаттық қозғалысының, Алаш мұрасының және классикалық әдебиеттің өзара байланысын танытатын маңызды мәдени-ғылыми орталық. Мұнда түрлі ғылыми конференциялар, әдеби кештер, студенттер мен оқушыларға арналған танымдық экскурсиялар өткізіледі. Музей ғылыми қызметпен де айналысады: Алаш мұраларын зерттеу, Мұхтар Әуезовтің жарияланбаған еңбектерін жинақтау, дерекқор қалыптастыру және цифрландыру бағыттары жүзеге асырылуда.

М. Әуезов-Алаш арыстары музей-үйі-ұлттық руханият кеңістігіндегі ерекше орынға ие тарихи-мәдени мекеме. Ол Мұхтар Әуезовтің шығармашылық әлемін терең таныстырумен қатар, Алаш қозғалысы өкілдерінің тарихи рөлін, олардың тәуелсіз Қазақстан идеясының негізін қалаудағы қызметін көпшілікке насихаттайтын, тарихи жадыны жаңғыртуға бағытталған маңызды орталық болып табылады.