Табиғат және экология музейі
Табиғат және экология музейі - Батыс Қазақстан облыстық тарихи-өлкетану музейінің құрылымдық бөлімшесі болып табылады. Мекеме өлкенің табиғи байлықтарын, экожүйесін және жануарлар дүниесін ғылыми-танымдық тұрғыда таныстыруды мақсат етеді.
Музейдің негізі XIX ғасырдың ортасына тиесілі. Алғашқы бастамасы 1852 жылы Орал әскери училищесі жанындағы табиғат зерттеушісі Григорий Семенович Карелиннің өлке тарихына қатысты сирек кездесетін табиғи жәдігерлерді жинақтауы нәтижесінде қаланды. Ол өз еңбектерінде Орал музейіндегі қазба материалдары арасында мамонттың, жүндес мүйізтұмсықтың және доңызтұмсықты бұғының сүйек қалдықтарын көргенін атап өтеді. Бұл дерек табиғи-тарихи жәдігерлердің көне дәуірден келе жатқан құндылықтар екенін дәлелдейді. Музей қызметі қоршаған ортаны қорғау, табиғатқа ұқыпты қарау және экологиялық мәдениетті қалыптастыру жөніндегі мемлекеттік және қоғамдық ұйымдардың мақсат-міндеттерімен өзектесіп жатыр. Экспозициялық-танымдық бағыттағы жұмыс өлкеміздің табиғатына сүйіспеншілікпен қарауға, тұрғындардың экологиялық санасын дамытуға ықпал етеді.
Экспозиция үш залға топтастырылған:
Бірінші залда - өлкені зерттеген ғалымдардың өмірі мен қызметі, пайдалы қазбалар, жануарлар әлемінің алуан түрлілігі қамтылған. Бұл залда ғылыми-танымдық материалдар мен интерактивті көрмелер орналасқан.
Екінші зал - Солтүстік Каспий жағалауындағы табиғи аймаққа арналған. Мұнда тіршілік ететін жәндіктердің 30-40 мың түрі ұсынылған. Сонымен қатар, "Дала" диорамасы шеңберінде далалық экожүйенің өкілдері - балпақ тышқан, дала қыраны, ақбөкеннің таксидермиялық үлгілері көрермен назарына ұсынылады.
Үшінші зал - "Орман" диорамасына арналған. Бұл залда орман фаунасының ірі өкілдері - бұлан, елік, борсық, сілеусін, түлкі бейнеленген. Табиғи мекендерін нақты көрсету арқылы келушілерге шынайы орта әсерін сыйлайды.
Музей экспозициясының маңызды бөлігін Каспий маңы су айдындарында кездесетін балық түрлері - құртпа, бекіре, сүйрік, тікенек құтпа балық және сазан құрайды. Сонымен қатар, Қазақстан Республикасының Қызыл кітабына енген сирек және жойылып бара жатқан жануарлар мен өсімдіктерге арналған арнайы бөлім жасақталған. Музей қорында 11 973 сақтау бірлігіне жуық экспонат жинақталған. Бұл жинақ аймақтың биоалуантүрлілігі мен табиғи ерекшеліктерін жан-жақты көрсетуге мүмкіндік береді. Табиғат және экология музейі - ғылыми-ағартушылық, тәрбиелік және экологиялық мәдениетті қалыптастыруда маңызды рөл атқаратын мәдени мекеме.