Қажымұқан атындағы облыстық спорт музейі
Қажымұқан Мұңайтпасов атындағы спорт музейі - Қазақстандағы спорт тарихына арналған ерекше мамандандырылған мәдени-ағартушылық мекеме болып табылады. Бұл музей ел спортының дамуы мен жетістіктерін дәріптеуге, ұлт мақтанышына айналған спортшылардың өмір жолын ұлықтауға бағытталған. Музей Оңтүстік Қазақстан (қазіргі Түркістан) облысының Ордабасы ауданында, әйгілі балуан Қажымұқан Мұңайтпасовтың кесенесіне жақын орналасқан. Ол Қазақстан спортының бастауында тұрған тұлғалардың бірі - Қажымұқанның өмірі мен спорттық мұрасын кеңінен таныстыруды мақсат етеді.
Қажымұқан атындағы музейдің ресми ашылуы 1986 жылы жүзеге асырылды. Оның ашылуы қазақ халқының біртуар перзенті, әлем ареналарында қазақтың атын әйгілеген тұңғыш кәсіби балуан Қажымұқан Мұңайтпасовтың 115 жылдығына орайластырылды. Бұл бастама халқымыздың тарихи жадын жаңғырту мен ұлттық спорттың рухын көтеру мақсатында іске асырылды. Кейінірек музей кешені біртіндеп кеңейтіліп, оған Қажымұқанның кесенесі, ескерткіші, демалыс алаңы және көрме залы енді.
Музейдің экспозициясы бірнеше негізгі тақырыптық бөлімдерге бөлінеді:
1. Қажымұқан Мұңайтпасовтың өмірі мен спорттық жолы - Бұл бөлімде балуанның балалық шағынан бастап, күрес жолындағы асқан ерліктері, Ресей, Еуропа және Азия ареналарындағы жеңістері, сондай-ақ І және ІІ дүниежүзілік соғыс жылдарындағы халыққа көрсеткен көмегі туралы материалдар ұсынылады. Фотосуреттер, жеке заттар, күрес киімдері, медальдар мен марапаттар қойылған.
2. Қазақстан спортының дамуы - Музейде тәуелсіз Қазақстан кезеңіндегі спорт саласының дамуы мен халықаралық ареналардағы жетістіктері, Олимпиада және әлем чемпиондарымен байланысты материалдар қамтылған.
3. Спорттағы ұлт мақтаныштары - Бұл бөлімде әр кезеңдегі белгілі қазақ спортшыларының өмір жолы мен жетістіктері, спорттағы еңбектері мен ұлттық идеологияны нығайтудағы рөлі көрсетіледі. Сонымен қатар, Қажымұқаннан кейінгі балуандар мектебінің қалыптасуына үлес қосқан тұлғалар да таныстырылады.
4. Қазақтың ұлттық спорт түрлері - Көрмеде қазақ күресі, аударыспақ, көкпар, теңге ілу сияқты ұлттық спорт түрлерінің шығу тарихы, дамуы және бүгінгі қолданысы жайлы мағлұматтар берілген.
Қажымұқан Мұңайтпасов атындағы спорт музейі - Қазақстанның рухани және мәдени кеңістігінде ерекше маңызға ие мекеме. Ол тек әйгілі балуанның өмір жолын танытып қана қоймай, жалпы ұлттық спорттың даму тарихын насихаттау, жастарды отансүйгіштікке, салауатты өмір салтына тәрбиелеу ісіне зор үлес қосуда. Музейдің қызметі ұлттық идеология мен тарихи жадыны жаңғыртуда ерекше рөл атқарады.