Саттар Ерубаев атындағы әдеби-мәдени музейі

                                             Саттар Ерубаев атындағы әдеби-мәдени музей

                                  Түркістан облыстық тарихи-өлкетану музейінің филиалы

Саттар Ерубаев атындағы әдеби-мәдени музей 1989 жылы ашылған. Бұл музей қазақ әдебиетінің көрнекті өкілі, талантты жазушы әрі ақын Саттар Асқарұлы Ерубаевтың өмірі мен шығармашылық мұрасына арналған маңызды мәдени-ағартушылық орталық болып табылады.

Саттар Асқарұлы Ерубаев (1914-1937) - қазақ әдебиетінің жарқын жұлдыздарының бірі, қысқа ғұмырында терең мазмұнды, көркемдігі жоғары шығармалар қалдырған жазушы. Оның «Өмір туралы паспорт», «Мәңгілік өмір туралы жыр», «Меруерт алқа», «Күзгі фрагмент», «Үш шахтер туралы баллада» сияқты туындылары қазақ әдебиетінің көрнекті үлгілеріне айналды. Сонымен қатар «Бақыт», «Мәңгілік өмір», «Өмір көркемдігі», «Келесі соғыс туралы» атты новеллалары бүгінгі күнге дейін өз өзектілігін жоғалтқан жоқ.

Саттар Ерубаев қазақ әдебиетінде баллада, новелла, пародия және эпиграмма жанрларын дамытуға елеулі үлес қосқан қаламгер ретінде ерекше бағаланады. Оның шығармалары қазіргі қазақ әдебиетінің алтын қорына енген. Сонымен қатар жазушы К. Чуковский, Ю. Березин, А. Суриков, И. Эренбург сияқты әлем әдебиеті өкілдерінің шығармаларын қазақ тіліне аударып, аударма саласының дамуына да зор үлес қосты.

Музей ғимараты ХХ ғасырдың басында салынған тарихи сәулет ескерткішінде орналасқан. Бұл ғимарат 1910-1920 жылдары орыс-түзем мектебі ретінде пайдаланылған. Кейіннен Абай атындағы қазақ мектебі болып өзгертілді. 1988 жылға дейін бұл жерде №1 А. Байтұрсынов атындағы жалпы орта білім беретін мектептің бастауыш сыныптары жұмыс істеген.

1989 жылы осы тарихи ғимаратта Саттар Ерубаевтың ведомстволық мемориалдық музейі ашылды. 1991-1995 жылдары музей «Әзірет Сұлтан» мемлекеттік тарихи-мәдени музей-қорығы құрамында жұмыс істеді. 1995 жылдан бастап музейге қазіргі атауы беріліп, ол Саттар Ерубаев атындағы әдеби-мәдени музей ретінде Түркістан облыстық тарихи-өлкетану музейінің филиалына айналды. Музейдің жалпы аумағы 1574 шаршы метрді құрайды.

Музей қорында бүгінде 4111 музейлік зат сақталған. Олардың қатарында сирек фотосуреттер, қолжазбалар, жеке заттар, архивтік құжаттар және тарихи экспонаттар бар.

Музей экспозициясы бірнеше тақырыптық бөлімнен тұрады:

1. «Саттар Ерубаев» бөлімі. Бұл бөлімде жазушының өмір жолы мен шығармашылық қызметі кеңінен таныстырылады. Мұнда оның сыныптастары, әріптестері, достары және туыстары туралы мәліметтер, сондай-ақ замандас ақын-жазушылардың естеліктері мен пікірлері ұсынылған.

2. «Түркістан өңірінен шыққан танымал тұлғалар» бөлімі. Бұл бөлімде Түркістан өңірінен шыққан белгілі ақын-жазушылар, ғалымдар, қоғам және өнер қайраткерлерінің өмірі мен еңбектері көрсетіледі.

3. Этнография бөлімі. Бұл бөлім қазақ халқының дәстүрлі көшпелі және отырықшы мәдениетін, мал шаруашылығы мен егіншілік ерекшеліктерін, сондай-ақ материалдық және рухани мәдени мұраларын кешенді түрде таныстырады.

4. Спорт және тұлғалар бөлімі. Мұнда Түркістан өңірінен шыққан танымал спортшылар - Ә. Нұрмаханов, Х. Аққалиев, Б. Саттарханов, О. Жарылқапов және басқа да белгілі спортшылар туралы мәліметтер, олардың жеке заттары мен фотоматериалдары қойылған.

Саттар Ерубаев атындағы әдеби-мәдени музей - тарихи ғимаратта орналасқан, бірегей экспонаттарға бай, ғылыми-танымдық және тәрбиелік маңызы зор мәдени орталық. Музей келушілерге әдеби мұрамен танысуға, тарихи жадыны жаңғыртуға және ұлттық мәдениетті терең түсінуге мүмкіндік береді.

Қазіргі таңда музей аймақтық әдеби туризмнің маңызды нысандарының бірі ретінде дамып келеді. Жаңғырту, ғылыми-зерттеу және мәдени іс-шараларды кеңейту арқылы ол Түркістан өңірінің рухани және мәдени дамуына елеулі үлес қосып отыр.