Бурабай кентінің тарихы музейі
Бурабай кентінің тарихи музейі - Ақмола облысы, Бурабай ауданының мәдени және тарихи мұрасын жүйелі түрде жинақтап, зерттеуге, сақтауға және насихаттауға бағытталған маңызды ғылыми-ағартушылық мекеме. Бұл музей 1999 жылы қазақтың ұлы ханы Абылайдың туғанына 280 жыл толуына орай ашылып, алғашқыда шағын бейімделген бөлмеде жұмысын бастаған. Оның іргетасы белгілі өлкетанушы Әмина Тұрсынбаеваның жеке бастамасы мен ынта-ықыласының арқасында қаланды. Алғашқы экспозициялар курорттық аймақтың тарихи, мәдени және этнографиялық ерекшеліктерін танытатын материалдардан құралды.
Қазақстан Республикасында «Рухани жаңғыру» мемлекеттік бағдарламасы аясында жүргізілген жаңғырту жұмыстары нәтижесінде 2018 жылы музей қайта ұйымдастырылып, жаңа заманға сай технологиялық жабдықтармен қамтамасыз етілді. Осы жылы Ақмола облысы әкімдігінің қолдауымен музейге «Бурабай тарихи-өлкетану музейі» атауы берілді. Қазіргі таңда музей «Бурабай Даму» туристік-визит орталығы ғимаратында орналасқан және жалпы аумағы бірнеше жүздеген шаршы метрді құрайтын үш экспозициялық залдан тұрады. Әрбір зал өлкенің тарихи хронологиясы мен мәдени-этнографиялық ерекшеліктерін кешенді түрде таныстыруға бағытталған.
1. Тарих залы - Тарих залы Бурабай өңірінің көне дәуірден бастап қазіргі кезеңге дейінгі тарихын қамтитын маңызды артефактілермен жабдықталған. Мұнда қазақ қоғамының әлеуметтік-экономикалық және мәдени құрылымының ерекшеліктері, сондай-ақ XIX ғасырдағы Көкшетау өңірінің әкімшілік-аумақтық даму кезеңдері туралы материалдар ұсынылған. Кеңес дәуіріндегі саяси, әлеуметтік өзгерістер мен тәуелсіз Қазақстанның даму кезеңдеріне арналған бөлімдер де бар. Экспозициялар арасында жазбаша деректер, фотосуреттер, карталар және түрлі тарихи құжаттар кеңінен қолданылады.
2. Этнография залы - Бұл залда қазақ халқының дәстүрлі тұрмыс-тіршілігі, этномәдениеті және қолданбалы өнерінің төлтума үлгілері қойылған. Қазақтың киіз үйі, тұрмыстық бұйымдар (тұрмыстық ыдыстар, тері өңдеу құралдары, зергерлік әшекейлер), ұлттық киім үлгілері мен музыкалық аспаптар келушілер назарына ұсынылған. Сонымен қатар, Көкше өңірінің рухани мұрасы саналатын Ақан сері Қорамсаұлы, Біржан сал Қожағұлұлы, Үкілі Ыбырай сынды көрнекті ақын-жыраулардың шығармашылық мұрасы осы залда ерекше орын алады.
3. Бурабай зерттеушілерінің залы - Зерттеушілер залы Бурабай өңірін ғылыми тұрғыда зерделеген белгілі ғалымдар мен зерттеушілердің еңбектеріне арналған. Музей экспозицияларында кеңестік кезеңде Ақмола облысына эвакуацияланған КСРО Ғылым академиясының көрнекті өкілдері - академик Владимир Вернадский, географ Лев Берг, микробиолог Николай Гамалей сынды ғалымдардың мұралары мен ғылыми еңбектері ұсынылған. Сонымен қатар, қазіргі заманғы қазақстандық зерттеушілер - академик Ә.Х. Марғұлан, геолог Қ.И. Сәтбаев, тарихшылар Ә.Қ. Қазбеков пен Қ.Қ. Әбуевтердің де Бурабай табиғаты мен тарихына қатысты зерттеулері көрсетілген.