Қызылорда облыстық тарихи-өлкетану музейі
Қызылорда облыстық тарихи-өлкетану музейі - өңірдің бай тарихи және мәдени мұрасын сақтау, зерттеу және насихаттау бағытында жұмыс істейтін жетекші мәдени-ағартушылық мекемелердің бірі. Музей 1939 жылы Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасының Жоғарғы Кеңесі Президиумының арнайы қаулысына сәйкес құрылған.
Музей алғаш рет 1890-1896 жылдары салынған Христос Спаситель шіркеуінің тарихи ғимаратында орналасты. Қазіргі таңда музей 3366 шаршы метр аумақта орналасқан, ал оның қорында 68 013-ке жуық жәдігер жинақталған. Бұл мұралар аймақтың табиғи, археологиялық, этнографиялық және тарихи даму кезеңдерін жан-жақты қамтиды.
Музейде келесі тақырыптық залдар жұмыс істейді:
1. «Табиғат және палеонтология» залы - Қызылорда облысының табиғи ландшафттары, жануарлар мен өсімдіктер әлемі, сондай-ақ аймақта табылған палеонтологиялық жәдігерлер (мамонт, гиппарион, мүйізтұмсық сүйектері) ұсынылады.
2. «Археология және сәулет өнері ескерткіштері» залы - Сыр өңіріндегі ежелгі және ортағасырлық археологиялық ескерткіштер: Шірік-Рабат, Жанкент, Баланды, Бәбіш-Мола қалашықтары мен олардың материалдық мәдениетіне арналған. Сонымен қатар, аймақтағы сәулет өнерінің үлгілері - кесенелер, мешіттер мен күмбездер туралы ақпараттар қамтылған.
3. «Қазақ хандығы мен ұлт-азаттық көтерілістер тарихы» залы - XV ғасырдан бастап XX ғасырдың басына дейінгі кезеңдегі ұлттық мемлекеттілік тарихы, Кенесары Қасымұлы, Сыр бойындағы көтерілістер, Аманкелді Иманов қозғалысы сияқты оқиғалар көрсетіледі.
4. «Алаш және кеңестік кезең зиялылары» залы - ХХ ғасыр басындағы Алаш қозғалысы өкілдері мен кеңестік кезеңдегі жергілікті зиялы қауым өкілдерінің өмір жолдары мен қоғамдық-саяси қызметтері ұсынылған.
5. «Ерлік және даңқ» залы - Ұлы Отан соғысына қатысқан сырбойылық батырлар мен тыл еңбеккерлерінің ерлігі, соғыстан кейінгі кезеңнің ардагерлер тарихы баяндалады.
6. «Қызылорда облысының әлеуметтік-экономикалық дамуы» залы - Кеңестік индустрияландыру кезеңінен бастап бүгінгі күнге дейінгі экономикалық даму, ауыл шаруашылығы, өнеркәсіп, құрылыс, көлік, энергетика салаларының эволюциясы көрсетіледі.
7. «Мәдениет және өнер» залы - Аймақтың дәстүрлі қолөнері, музыкалық мұрасы, театр және бейнелеу өнері, халық шеберлерінің туындылары экспозицияланған.
8. «Ғарышты игеру» залы - Байқоңыр ғарыш айлағының құрылу тарихы, алғашқы ғарышқа ұшырылымдар, қазақ ғарышкерлерінің жетістіктері мен ғарыштық зерттеулерге арналған заманауи экспозициялар ұсынылған.
9. «Тәуелсіз Қазақстан» залы - 1991 жылдан кейінгі тәуелсіз Қазақстан кезеңіндегі саяси, әлеуметтік, мәдени және экономикалық реформалар, Елбасы мен Президенттің саяси жолы, аймақтың қазіргі даму белестері көрсетілген.
Музей заманауи сандық және мультимедиялық технологиялармен жабдықталған. Жаңа экспозициялық құрылым жасанды интеллект элементтерін пайдалану арқылы әзірленіп, 3D модельдеу арқылы көрнекі түрде ұсынылған. Залдарда LED-экрандар, бейнеқұрылғылар, анимациялық панельдер орнатылған. Бұл келушілердің көрме материалдарын терең әрі көрнекі түрде түсінуіне мүмкіндік береді. Интерактивті сенсорлық экрандар арқылы (қазақ, орыс, ағылшын тілдерінде) келушілер өз бетінше археологиялық, тарихи және этнографиялық деректермен таныса алады. Экрандарда тарихи карталар, дереккөздер, өмірбаяндық мәліметтер, хронологиялық кестелер мен инфографикалар ұсынылған. Сондай-ақ, музей кеңістігінде голографиялық проекциялар қолданылады - бұл технология тарихи тұлғаларды, заттарды немесе көріністерді үшөлшемді түрде көрсету арқылы, оларды ауада қалқып тұрғандай әсер қалдырады.
Қызылорда облыстық тарихи-өлкетану музейі - өңірдің өткені мен бүгінін байланыстыратын маңызды рухани-мәдени орталық. Оның экспозициялық мазмұны мен технологиялық шешімдері музей ісіндегі заманауи трендтерге сай келіп, келушілерге жоғары сапалы танымдық тәжірибе ұсынады.